Veel wintergasten in bunkers van de Stelling Den Helder
Ook deze winter zijn er op meerdere locaties waaronder een aantal bunkers en forten in de Noordkop gecontroleerd op overwinterende vleermuizen, vlinders en andere dieren. De tellingen laten zien dat de militaire bouwwerken van de Stelling Den Helder niet alleen cultuurhistorisch waardevol zijn, maar ook een belangrijke rol spelen als winterverblijf voor dieren.
De excursies maakten deel uit van de wintertellingen 2025–2026 van het Netwerk Ecologische Monitoring (NEM). Vrijwilliger J.P.C. Boshamer bezocht samen met betrokkenen objecten van onder meer Staatsbosbeheer, Landschap Noord-Holland, Stichting Erfgoed Den Helder en enkele particuliere eigenaren.
Bunkers vol leven
In verschillende bunkers in de Schoorlse duinen, Petten en het Robbenoordbos werden vooral watervleermuizen, gewone grootoorvleermuizen, baardvleermuizen en grote aantallen rosse vleermuizen (“roesjes”) aangetroffen. Sommige bunkers herbergden tientallen dieren tegelijk.
Naast vleermuizen werden ook veel overwinterende dagpauwogen, kleine vossen en waaiermotjes geteld. Op sommige plekken zaten er honderden motten in één ruimte. Ook amfibieën en andere dieren, zoals bruine kikkers, padden en zelfs tijgerslakken, maken gebruik van de koele, vochtige bunkers.
Bijzonder voor Den Helder
In de Grafelijkheidsduinen bij Den Helder werden opnieuw vleermuizen en vlinders aangetroffen in de bunkers bij de Kroontjesbunker en op de Streepjesberg. Wel is er zorg over de toegang van de bunker op de Streepjesberg: de deur is vernield en moet worden vervangen om verstoring te voorkomen en het winterverblijf veilig te houden.
Ook in en rond Julianadorp zoals o.a. bij Noorderhaven werden diverse bunkers gecontroleerd. De bunker M219 bij de Zandloper ondergaat momenteel een grote opknapbeurt. De ruimte wordt opnieuw ingericht met meerdere niveaus en variatie in temperatuur en luchtvochtigheid. Daardoor ontstaat een nóg geschikter winterverblijf voor vleermuizen. De werkzaamheden gebeuren in samenwerking met Landschap Noord-Holland.
Bij Fort Dirksz Admiraal werden eveneens overwinterende vleermuizen en vlinders vastgesteld, een mooie bevestiging dat ook deze historische locaties ecologisch van betekenis zijn.
Nieuw verblijf bij Kooysluis
Bijzonder is het nieuwe, speciaal ingerichte winterverblijf voor vleermuizen bij de Kooysluis. De provincie Noord-Holland heeft hier een kleine maar doordachte ruimte gemaakt met een luchtsluis, wegkruipmogelijkheden en een stabiel klimaat. Deze winter zijn er nog geen vleermuizen aangetroffen, maar de verwachting is dat het verblijf de komende jaren in gebruik zal worden genomen.
Erfgoed als natuurgebied
De tellingen onderstrepen hoe belangrijk de forten en bunkers van de Stelling Den Helder zijn als rustige, koele en veilige overwinteringsplekken. Goed beheer, stevige deuren en het voorkomen van verstoring zijn daarbij essentieel.
Zo krijgen deze historische verdedigingswerken er elk jaar een stille, maar waardevolle functie bij: die van winterhotel voor vleermuizen, vlinders en andere dieren.
